Türkiye, uzay araştırmaları alanında önemli bir eşiğe doğru ilerliyor. 2029 yılında gerçekleştirilecek Ay misyonu ile ülkemiz, bilimsel ve teknolojik kabiliyetlerini dünya sahnesine taşıyacak. Bu görev kapsamında Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından geliştirilen iki adet mikro keşif aracı, Çin ile iş birliği içinde Ay yüzeyine gönderilecek.
CHERI Mikro Keşif Araçları
Görevde kullanılacak CHERI adı verilen araçlar, %80 oranında yerli imkânlarla geliştirilmiş durumda. Bu mikro rover’lar, küçük ama yüksek teknolojili yapıları sayesinde zorlu Ay koşullarında bilimsel araştırmalar yapabilecek. İki aracın birlikte çalışacak olması, görev tasarımını benzersiz kılıyor.
Etkileşimli ve Otonom Sistem
Dünya çapında bir ilk olacak şekilde, iki rover birbirleriyle etkileşimli çalışacak. Bu sayede görev sırasında veri aktarımı yaparak eşgüdümlü hareket edecekler. Yapay zekâ destekli sistemler sayesinde her bir araç kendi rotasını otonom şekilde belirleyebilecek. Bu yöntem, gelecekteki uzay görevleri için model teşkil edecek yenilikçi bir yaklaşım sunuyor.
Görev Alanı: Ay’ın Güney Kutbu
Keşif araçları, Ay’ın en zorlu bölgelerinden biri olan güney kutbunda görev yapacak. Burada sıcaklıklar -160°C ile +80°C arasında değişiyor. Araçların temel amacı, bölgenin ayrıntılı 3 boyutlu haritasını çıkarmak ve ileride gerçekleştirilecek insanlı misyonlar için kritik ön bilgiler sağlamak.
Bilimsel ve Stratejik Önemi
• Türkiye’nin ilk kez çok uluslu bir Ay misyonunda yer alması, uluslararası iş birliği açısından önemli bir gelişmedir.
• Yerli üretim ve yapay zekâ entegrasyonu, ülkemizin teknolojik kapasitesini gözler önüne sermektedir.
• Elde edilecek bilimsel veriler, yalnızca Türkiye için değil, küresel uzay araştırmaları için de değerli bir kaynak olacaktır.
Geleceğe Bakış
2029 yılında Ay’a gönderilecek olan CHERI keşif araçları, Türkiye’nin uzay çalışmalarında yeni bir dönemin başlangıcını simgeliyor. Bu misyon, hem bilimsel bilgi birikimine katkı sağlayacak hem de ülkemizi küresel ölçekte öncü projelerden birine ortak edecek.
Kaynakça
1. Webtekno. (2025). Türkiye 2029 yılında Ay’a iki tane keşif aracı gönderecek! Erişim adresi: https://www.webtekno.com
2. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ). (2025). CHERI Mikro Keşif Aracı Projesi Basın Bülteni. Ankara: ODTÜ Resmî Yayınları.
3. Türkiye Uzay Ajansı (TUA). (2025). Ay Araştırma Misyonu Hakkında Basın Açıklaması. Ankara: TUA Yayınları.